Wat moet je eten in Oostenrijk als je in de bergen bent? Meer dan alleen schnitzel en apfelstrudel, want op de kaart van berghutten en gasthöfe staan ook stevige streekgerechten, knödels en regionale klassiekers. In dit artikel zetten we de Oostenrijkse gerechten op een rij die je tijdens een vakantie in Tirol, SalzburgerLand of elders in het land het vaakst en het liefst tegenkomt. In dit weblog heb ik de lekkerste Oostenrijkse gerechten op een rijtje gezet. Staat jouw favoriet ertussen?
De traditionele keuken in Oostenrijk is stevig, no-nonsense en sterk verbonden met lokale producten. In Oostenrijk draait het vaak om kaas, spek, aardappelen en deeggerechten, terwijl elke streek weer eigen specialiteiten heeft. Dat merk je ook op vakantie: de kaart in een berghut is vaak anders dan die in Wenen of Salzburg-stad.
Veel berggerechten zijn ontstaan als praktische maaltijden voor boeren, herders en berghutten: voedzaam, eenvoudig te bereiden en geschikt voor een actieve dag buiten. Daardoor kom je in de bergen relatief vaak gerechten tegen als Gröstl, knödels, Käsespätzle en Brettljause.
Kaiserschmarrn is zonder twijfel een van de bekendste Oostenrijkse berggerechten. Het is een luchtige, in stukken gescheurde pannenkoek die meestal wordt geserveerd met poedersuiker, appelmoes of een compote van fruit. Jong of oud, iedereen loopt te watertanden bij een versgebakken portie Kaiserschmarrn. Helemaal als ze daarna nog door de gekarameliseerde suiker zijn gehaald en een krokant korstje krijgen...
Apfelstrudel hoort bij Oostenrijk zoals koffiehuizen en almhutten. Het is een klassieker die je zowel in dorpen als op hoogte tegenkomt, vaak warm geserveerd met vanillesaus of slagroom. Samen met Kaiserschmarrn behoort het tot de desserts (of tussendoortjes) die in de bergen bijna standaard op de kaart staan.
Apfelstrudel is vooral populair als rustmoment op een terras of bij een koffiestop na een wandeling. Daardoor past het goed bij het ritme van een bergvakantie: niet te zwaar, herkenbaar en vrijwel altijd verkrijgbaar.
Iedere kaasliefhebber is gek op Käsespätzle. Dit machtige kaasgerecht is ideaal om te delen of om mee op krachten te komen na een intensieve wandel- of mountainbiketocht. Käsespätzle lijkt een beetje op pasta en wordt gemaakt met een speciale spätzlerasp. Als de spätzle is gekookt, wordt deze gemengd met bergkaas en in de oven gezet. Als alles is gesmolten, wordt het gerecht geserveerd met verse bieslook en gebakken uitjes. Hemels!
In Tirol wordt het veel genoemd als typisch gerecht, terwijl in Vorarlberg de verwante variant Käsknöpfle sterk bij de regionale eetcultuur hoort.
Wie in Oostenrijk op vakantie gaat, merkt snel dat knödels overal opduiken. En dat is logisch: er zijn hartige varianten met spek of kaas, vegetarische soorten zoals de Spinatknödel, zoete versies zoals Germknödel en knödels die in de soep worden geserveerd, zoals Kaspressknödelsuppe.
Bestel je een knödelgerecht, kijk dan even goed op de kaart of het om een hoofdgerecht, soep of zoete maaltijd gaat. De naam zegt niet altijd genoeg.
De herders en herderinnen die in de zomer zorgdragen voor de berghutten, almen en dieren, maken allerlei heerlijke producten. En niet alleen zij, ook veel andere lokale bedrijven in de dalen doen dat. Droge worst, kaas, Speck, boter en allerlei andere zelfgemaakte lekkernijen kun je proeven als je in de Alpen bent. Bestel je een Brettljause, dan krijg je een houten plank vol met versgebakken brood, spek, wordt, kaas, zuur, ingelegde pepers en geraspte mierikswortel.
Een worstgerecht dat je echt geproefd moet hebben, is curryworst. Deze braadworst wordt gebakken op de plaat of grill en geserveerd met currysaus en kerriepoeder. Perfect in combinatie met een portie goudgele friet met mayonaise.
Wiener Schnitzel is de bekendste Oostenrijkse klassieker en staat ook buiten de bergen bijna overal op de kaart. Het is niet zo zeer een typisch berggerecht, maar het nationale, iconische gerecht. Krokant, mals en goudbruin, zo hoort een Wiener Schnitzel te zijn. Uiteraard met een portie frites, mayonaise, een partje citroen, Preiselbeerencompote en salade. Dat is de hemelse combinatie die je krijgt als je een Wiener Schnitzel bestelt. 's Middags of 's avonds, een schnitzel smaakt altijd goed.
Op het Oostenrijkse gerecht Zwiebelrostbraten bestaan veel variaties. Bij de een is het rundvlees zacht gegaard en bij de ander als biefstuk gebakken. Het vlees wordt geserveerd met een smaakvolle saus op basis van gebakken uien. Daarbij worden ook krokant gebakken uienringen geserveerd.
Tiroler Gröstl is een vroegere restjesmaaltijd die inmiddels is uitgegroeid tot een echte Oostenrijkse favoriet. Deze klassieker bestaat uit een mengsel van gebakken aardappeltjes met spekjes, rund- of varkensvlees en ui. Geserveerd in een pannetje, met een gebakken spiegeleitje erbovenop.
Juist daardoor past het zo goed bij de bergkeuken: eenvoudig, stevig en gemaakt van ingrediënten die lang beschikbaar waren. Zie je Tiroler Gröstl op de kaart van een berghut, dan bestel je eigenlijk een klassieker met lange geschiedenis.
Sauerkraut, zuurkool in het Nederlands, wordt in Oostenrijk anders bereid dan de meeste Nederlanders gewend zijn. Niet gestampt met aardappelen, maar puur en met alleen wat kruiden. Heerlijk in combinatie met (Brat)wurst, mosterd en gebakken aardappeltjes. In sommige berghutten worden de worsten zelfgemaakt. Helemaal lekker!
Dat hangt vooral af van seizoen, hoogte en moment van de dag. Op een warme zomerdag zijn een Brettljause, Apfelstrudel of een lichtere knödelsoep vaak prettiger. Op koelere dagen of na een langere tocht werken Käsespätzle, Tiroler Gröstl of Kaspressknödelsuppe juist beter. De kaart in een hut op 1800 meter kan bovendien traditioneler en compacter zijn dan die in een restaurant beneden in het dal.
Veelgestelde vragen over typische Oostenrijkse gerechten
De bergen hebben iets magisch en dat is een gevoel dat iedere keer weer naar boven komt als Florien er is. Jaloersmakende momenten vergeleken met hier, want waarom hebben wij geen bergen? Ze is voornamelijk 's winters in de Alpen te vinden, maar ook in de zomermaanden wil Florien nog meer magische plekken ontdekken in de bergen.
