In het Zwarte Woud lopen drie klassieke lange-afstandsroutes van noord naar zuid: de Westweg, Mittelweg en Ostweg. Ze beginnen alle drie in Pforzheim, maar verschillen sterk in afstand, hoogtemeters en landschap. De Westweg zoekt de hoge bergkammen op, de Mittelweg trekt door het hart van de regio en de Ostweg volgt een lagere, opener lijn naar Schaffhausen. Met deze vergelijking kies je de route die past bij je conditie, beschikbare tijd en voorkeur voor uitzicht of afwisseling.
Deze drie meerdaagse routes in het Zwarte Woud zijn aan het begin van de twintigste eeuw aangelegd door de Schwarzwaldverein. Ze starten in Pforzheim en lopen alle drie naar het zuiden, maar eindigen ieder op een andere plek. De Westweg gaat naar Basel, de Mittelweg naar Waldshut en de Ostweg naar Schaffhausen.
Route
Afstand
Etappes
Hoogtemeters
Hoogste punt
Westweg
280–285 km
11–14
circa 7889 hm
1487 m
Mittelweg
249–254,5 km
9
circa 4900 hm
1196 m
Ostweg
246 km
12
circa 5208 hm
921 m
De exacte lengte van de Westweg en Mittelweg hangt af van de gekozen zuidelijke variant. Ook het aantal wandeldagen kan verschillen wanneer je lange officiële etappes opsplitst.
De Westweg is de bekendste langeafstandsroute van het Zwarte Woud. De route werd in 1900 gemarkeerd en volgt grotendeels de westelijke hoofdkam van het gebergte. Onderweg passeer je onder meer het Murgtal, de Mummelsee, Hornisgrinde, Titisee en de hoogste toppen van het zuidelijke Zwarte Woud.
Afhankelijk van de gekozen variant wandel je ongeveer 280 tot 285 kilometer. De westelijke variant telt bijna 7900 hoogtemeters en bereikt op de Feldberg een hoogte van 1487 meter. Daarmee vraagt de Westweg niet om technische klimervaring, maar wel om een goede wandelconditie en ervaring met lange dagen in heuvel- of bergachtig terrein.
Vanaf het gebied rond Titisee zijn twee varianten richting Basel gemarkeerd. De westelijke route loopt via de Feldberg, Belchen en het Markgräflerland. Deze variant levert de meeste hoge passages en vergezichten op. De oostelijke route gaat via Bärental, de Weißenbachsattel en Hasel. Beide varianten eindigen in
Basel.
De Westweg past bij ervaren langeafstandswandelaars die twaalf dagen of langer beschikbaar hebben en niet terugschrikken voor dagafstanden van 25 tot ruim 30 kilometer. Vooral de etappes door het noordelijke Zwarte Woud en over de hoge toppen in het zuiden bevatten lange klimmen en afdalingen.
De route is minder geschikt als eerste meerdaagse wandeltocht. Je kunt in dat geval beter enkele losse etappes kiezen, bijvoorbeeld rond de Hornisgrinde, tussen Hinterzarten en de Feldberg of over de Belchen.
De officiële klassieke indeling begint met zeven gezamenlijke etappes:
Westelijke variant:
Oostelijke variant:
De Mittelweg begint eveneens in Pforzheim, maar buigt na het vertrek af naar het centrale deel van het gebergte. De route loopt via Bad Wildbad, Freudenstadt, Schiltach en St. Georgen naar het Hochschwarzwald. Het eindpunt ligt aan de Rijn in Waldshut.
Onderweg wisselen uitgestrekte bossen, hoogvenen en agrarische landschappen elkaar af. In het zuiden gaat de route door de rotsachtige dalen van onder meer de Schwarza, Schlücht of Mettma. Het hoogste punt is de 1196 meter hoge Hochfirst.
De Mittelweg is lager en telt ongeveer 3000 hoogtemeters minder dan de Westweg. Dat maakt de tocht echter niet automatisch eenvoudig. De officiële indeling bevat meerdere dagen van 25 tot ruim 31 kilometer. De Schwarzwaldverein beoordeelt de route daarom als zwaar.
De Mittelweg past bij wandelaars die graag langere afstanden maken, maar minder nadruk leggen op hoge toppen. Je komt vaker door of langs plaatsen met vakwerkhuizen, boerderijen en traditionele cultuurlandschappen dan op de hoge delen van de Westweg.
Door de lange dagafstanden is de route vooral geschikt voor geoefende wandelaars. Wie meer tijd heeft, kan enkele officiële etappes opsplitsen en zo een rustiger schema maken.
Vanaf Lenzkirch zijn er twee varianten.
Westelijke variant:
Oostelijke variant:
Afhankelijk van de variant bedraagt de totale afstand 249 of 254,5 kilometer.
De Ostweg volgt de oostelijke rand van het Zwarte Woud. Na de start in Pforzheim loopt de route via Bad Liebenzell, Freudenstadt, Alpirsbach en Schramberg naar Villingen-Schwenningen. Daarna steek je de Donau over en wandel je via het Wutachtal en Stühlingen naar Schaffhausen in Zwitserland.
Het landschap is opener dan op grote delen van de Westweg en Mittelweg. Bossen worden afgewisseld met hoogvlakten, weiden, dalen en plaatsen aan de overgang tussen het Zwarte Woud en de Schwäbische Alb. Op heldere dagen kun je vanaf de oostelijke hoogten zowel het Zwarte Woud als de Schwäbische Alb en soms de Alpen zien.
Met 921 meter blijft het hoogste punt duidelijk lager dan op de andere twee routes. Toch telt de Ostweg ruim 5200 stijgende hoogtemeters. De route gaat voortdurend op en neer en is dus geen vlak alternatief. De officiële beoordeling is middelzwaar.
De Ostweg is van de drie de meest toegankelijke keuze voor wandelaars die nog niet eerder een tocht van ruim 200 kilometer hebben gelopen. De route is verdeeld over twaalf dagen, waardoor de gemiddelde etappe korter is dan op de Mittelweg.
Een redelijke conditie blijft noodzakelijk. Twee etappes zijn langer dan 25 kilometer en ook op de lagere hoogten stapelen de beklimmingen zich gedurende de tocht op.
De volledige route is 246 kilometer lang. Het hoogste punt ligt bij de Schwärzenkopf en de hoogten rond de Dobler Höhe.
De Westweg is de duidelijkste keuze voor wie het bergachtige karakter van het Zwarte Woud wil ervaren. Je wandelt vaker over hoge ruggen en passeert bekende toppen als Hornisgrinde, Feldberg en Belchen.
De Mittelweg is aantrekkelijk wanneer je bossen en rustige cultuurlandschappen wilt combineren. De route ligt lager dan de Westweg, maar de officiële etappes zijn lang en vragen veel uithoudingsvermogen.
De Ostweg is geschikt wanneer je de tocht liever over meer wandeldagen verdeelt. Het landschap is opener en de route blijft lager, al krijg je ook hier te maken met duizenden hoogtemeters.
Naast de Westweg, Mittelweg en Ostweg heeft het Zwarte Woud nog meer meer (lange-afstands)wandelpaden te bieden. In totaal bevinden er zich in deze omgeving maar liefst 24.000 kilometer aan paden en routes. Mooie dagwandelingen zijn de Panoramawandeling bij de watervallen van Triberg, de Wasserfallsteig en de Schwarzwaldsteig.
Veelgestelde vragen over de Westweg, Mittelweg of Ostweg in het Zwarte Woud
Joris houdt van actie en avontuur. Zowel in de zomer als winter is hij veel in de bergen te vinden om te skiën, mountainbiken, klimmen of te hiken. Noem een willekeurige plaats in de Alpen en Joris is er geweest, of weet er in ieder geval veel van.
