Wie denkt dat de Gotthard de hoogste bergpas van Zwitserland is, heeft het mis. Die eer gaat naar de Umbrailpas op 2501 meter hoogte. Deze spectaculaire Alpenroute viert dit jaar haar 125-jarig bestaan en kent een geschiedenis vol handelaren, smokkelaars, soldaten en wielrenners. Toch blijft de pas voor veel bergliefhebbers nog altijd een minder bekende buur van de beroemde Stelviopas.
In het kort:
- Met 2501 meter is de Umbrailpas de hoogste berijdbare bergpas van Zwitserland
- De route ligt naast de beroemde Stelviopas, maar is minder bekend en rustiger
- Door de eeuwen heen trokken hier handelaren, smokkelaars, soldaten en wielrenners overheen
Hoogste berijdbare pas van Zwitserland
De Umbrailpas ligt in Graubünden en verbindt het Zwitserse Val Müstair met het Italiaanse Bormio. Met een hoogte van 2501 meter is het de hoogste berijdbare pas van Zwitserland. De route ligt direct naast de Stelviopas, een van de bekendste bergpassen van Europa. Juist daardoor wordt de Umbrailpas vaak over het hoofd gezien, terwijl de weg minstens zo indrukwekkend is. Denk aan kale berghellingen, haarspeldbochten, sneeuwvelden en weidse uitzichten richting de Ortler-Alpen.
Waarom veel reizigers de Umbrailpas niet kennen
De Stelvio trekt met zijn iconische haarspeldbochten vaak alle aandacht. Veel automobilisten, motorrijders en fietsers rijden daardoor vooral naar die beroemde Italiaanse buur. De Umbrailpas is daardoor minder massaal, maar juist dat maakt de route bijzonder. Wie hier rijdt, krijgt een hoogalpiene paservaring met meer rust, veel natuur en een sterk gevoel van grensgebied tussen Zwitserland en Italië.
Van handelsroute tot Alpenweg
De route over de Umbrailpas werd al in de middeleeuwen gebruikt. Handelaren trokken hier tussen Italië en het huidige Zwitserland, onder meer met graan en zout. De huidige weg werd in 1901 aangelegd. Daarmee bestaat de pasweg dit jaar 125 jaar. Opvallend is dat het oorspronkelijke tracé sindsdien nauwelijks is veranderd.
Smokkelaars, soldaten en grensverhalen
Door de ligging op de grens speelde de Umbrailpas eeuwenlang een bijzondere rol. Niet alleen handelaren maakten gebruik van de route, ook smokkelaars kenden de weg over de pas goed. Daarnaast had de Umbrailpas militair belang. In het landschap zijn nog altijd sporen te vinden van verdedigingswerken en militaire infrastructuur. Die herinneren aan een tijd waarin deze hoge bergpas niet alleen toeristisch, maar ook strategisch belangrijk was.
Ook de Giro d’Italia kwam hier voorbij
De Umbrailpas is ook bekend bij wielerliefhebbers. In 2017 maakte de pas deel uit van de Giro d’Italia. Tom Dumoulin moest net voor de start van de klim van de fiets wegens darmproblemen, maar sleepte dat jaar desondanks de eindzege binnen. Ook in 2024 speelde de route opnieuw een rol in de wielerwereld, toen de Umbrailpas als alternatief voor de Stelvio in beeld kwam vanwege lawinegevaar. Met zijn hoogte, bochten en ligging is de pas geliefd én gevreesd bij fietsers. De klim vraagt conditie, maar beloont met een van de mooiste uitzichten in dit deel van de Alpen.
Slechts een paar maanden per jaar open
Door de hoge ligging is de Umbrailpas niet het hele jaar toegankelijk. In de winter verdwijnt de weg onder een dikke laag sneeuw en blijft de pas meestal gesloten. Pas in het voorjaar kunnen sneeuwruimers de route weer vrijmaken. Vaak rijden bezoekers daarna nog wekenlang tussen hoge sneeuwmuren door, wat de pas extra spectaculair maakt.
Een stille buur van de Stelvio
De Umbrailpas is misschien minder beroemd dan de Stelvio, maar juist daardoor extra interessant. Het is een route met historie, hoogte en karakter. Voor wie houdt van bergpassen, grensgebieden en ruige Alpenlandschappen is deze Zwitserse pas veel meer dan een omweg naar Italië.
125 jaar na de opening van de huidige weg blijft de Umbrailpas een bijzondere plek: hoog, stil, indrukwekkend en vol verhalen.