Wandelen met een baby in de bergen, dat kan gewoon! Maar er zijn wel een aantal belangrijke dingen waar je rekening mee moet houden. Hoe komt je baby de berg op? Vanaf welke leeftijd kunnen ze in een rugdrager? Wat moet je allemaal meenemen en waar moet je verder nog rekening mee houden? Niet alleen afstand en hoogtemeters tellen: ook de hoogte waarop je verblijft, het weer, de drager en het ritme van je baby spelen mee. Ik ontdekte het toen ik met een vriendin en haar ruim 7 maanden oude zoontje Sky een wandeling ging maken. Hij zat voor het eerst in de rugdrager en vond het geweldig. Hierbij een overzicht van de belangrijkste vragen en antwoorden over het wandelen met een baby in de bergen.
Er bestaat geen vaste leeftijd waarop een baby voor het eerst mag gaan wandelen in de bergen. Bij een gezonde baby is vooral belangrijk welke wandeling je kiest, hoe je je baby vervoert en of jij als ouder alweer comfortabel kunt wandelen.
Met een jonge baby betekent een bergwandeling dus iets anders dan met een baby van negen maanden. Denk in het begin aan een korte wandeling over een eenvoudig pad, dicht bij het dal en met de mogelijkheid om snel terug te keren. Een tocht naar een afgelegen berghut is dan minder logisch.
Als laaglanders zijn we minder gewend aan wandelen in de bergen, dus moeten we overtuigd zijn dat we het aandurven met zo'n kleintje. Vriendin Maayke en baby Sky wonen in de bergen, waardoor de stap om ook samen de bergen in te gaan een stuk makkelijker is.
Een harde algemene grens van bijvoorbeeld 2000 meter bestaat niet. Over hoogteziekte bij jonge kinderen is nog relatief weinig onderzoek beschikbaar. Volgens de NKBV hebben kinderen voor zover bekend niet meer kans op acute hoogteziekte dan volwassenen, maar bij baby's en kleine kinderen is het veel moeilijker om klachten te herkennen.
Let daarom niet alleen op de hoogte, maar vooral op hoe snel je stijgt en op welke hoogte je overnacht. De NKBV adviseert bij verblijf op grotere hoogte geleidelijk te stijgen en rustdagen in te plannen. De UIAA adviseert bij jonge kinderen bij voorkeur een slaaphoogte onder 2500 meter.
Voor een eerste bergvakantie met een baby is een accommodatie diep in het dal of op middelhoge ligging daardoor vaak praktisch. Je kunt van daaruit wandelen zonder iedere dag grote hoogteverschillen te overbruggen.
Let onderweg extra op afwijkend gedrag. Hangerigheid, opvallende slaperigheid, slecht drinken of eten, veel jengelen en onrustig slapen kunnen signalen zijn dat een kind zich niet goed voelt. Stijg bij klachten niet verder en ga zo nodig terug naar een lagere hoogte.
Heeft je baby gezondheidsproblemen, is hij of zij te vroeg geboren of twijfel je over een verblijf op hoogte, bespreek je plannen dan vooraf met een arts.
Dat hangt vooral af van de hoogtewinst, de gezondheid van je baby en eventuele voorschriften van de lift. Een gondel kan in korte tijd honderden of zelfs meer dan duizend hoogtemeters overbruggen. Door die snelle verandering van luchtdruk kunnen baby's last krijgen van hun oren. Dat risico is groter wanneer een kindje verkouden is en de neus verstopt zit. De UIAA adviseert daarom extra voorzichtig te zijn met snelle hoogtewinst bij zieke of verkouden jonge kinderen.
Slikken kan helpen om de druk in de oren te vereffenen. Een speen kan daarom handig zijn. Wil je je baby voeden, haal hem of haar dan eerst uit een draagzak en neem een veilige voedingshouding aan. Controleer vooraf ook de informatie van de betreffende liften. Bij sommige hooggelegen bergliften gelden leeftijdsadviezen of beperkingen voor jonge kinderen.
Voor jonge baby's is een goed passende zachte draagzak of draagdoek meestal de logische keuze. De baby zit daarbij dicht tegen je lichaam en hoeft nog niet zelfstandig te kunnen zitten.
Een rugdrager met frame wordt pas een optie wanneer een kind zelfstandig rechtop kan zitten en voldoende controle over hoofd en nek heeft. De exacte minimumleeftijd verschilt per model. Sommige fabrikanten noemen ongeveer zes maanden, andere ongeveer negen maanden. Kijk daarom altijd naar de ontwikkeling van je kind én naar de voorschriften van de fabrikant. Sky was er dus vlot bij, maar het is dan ook een sterk ventje.
Een rugdrager heeft tijdens langere bergwandelingen voordelen. Het gewicht wordt via heup- en schouderbanden beter verdeeld, je baby heeft meer uitzicht en veel modellen bieden extra opbergruimte en bescherming tegen zon of regen.
Een draagzak is compacter en geeft meer lichaamscontact, maar kan bij warm weer behoorlijk heet worden. Controleer daarom onderweg regelmatig of je baby niet te warm wordt.
Lees ook: Rugdrager of draagzak: welke kies je bij bergwandelen?
Daar bestaat geen vaste maximale duur voor. De ene baby slaapt makkelijk onderweg, terwijl een andere na drie kwartier genoeg heeft van de drager. Begin daarom met korte wandelingen en bouw langzaam op. Kies voor de eerste tochten bijvoorbeeld een route waarbij je na ongeveer een uur bij een hut, alm of ander geschikt pauzepunt komt. Zo kun je eten, verschonen en je baby even uit de drager halen.
Reken bovendien ruimer dan de normale wandeltijd. Voeden, een luier verschonen en even op een kleed spelen kost tijd, maar juist die pauzes maken de dag voor iedereen prettiger. Zelf merkte ik dat tijdens een wandeling met de ruim zeven maanden oude Sky. We legden in ongeveer een uur 250 hoogtemeters af en hielden boven uitgebreid pauze. Het belangrijkste was niet hoe ver we kwamen, maar dat er onderweg voldoende ruimte was om ons aan zijn ritme aan te passen.
Vergeet ook jezelf niet. Met een baby op je buik of rug verandert je zwaartepunt en draag je flink wat extra gewicht. Een route die normaal eenvoudig voelt, kan daardoor duidelijk zwaarder worden.
Kies met een baby een route die duidelijk onder je eigen technische niveau ligt. Je wilt voldoende reserve houden om veilig te kunnen reageren wanneer het weer verandert, je baby onrustig wordt of het terrein lastiger blijkt dan verwacht.
Een geschikte eerste bergwandeling heeft bij voorkeur:
Kies met met jonge kinderen voor een eenvoudige, veilige route en wees extra voorzichtig op natte en gladde paden. Een bekende route is een voordeel. Je weet dan waar moeilijke stukken liggen en waar je kunt stoppen. Ken je het gebied niet, bekijk dan vooraf de routebeschrijving, hoogtemeters en actuele omstandigheden.
Sommige brede bospaden en almenroutes zijn zelfs geschikt voor een kinderwagen. Dat kan op warme dagen prettig zijn, omdat een baby dan minder dicht tegen je lichaam zit.
Jij produceert tijdens het stijgen veel lichaamswarmte, maar je baby zit vrijwel stil. In een open rugdrager kan een kindje daardoor sneller afkoelen dan jij verwacht. In een zachte draagzak kan juist het tegenovergestelde gebeuren en kan het door jouw lichaamswarmte behoorlijk warm worden.
Werk daarom met dunne laagjes die je gemakkelijk kunt aanpassen. Controleer regelmatig de temperatuur van je baby en let in een rugdrager extra op handen en voeten. Bescherm je baby daarnaast goed tegen zon. Op hoogte is de uv-straling sterker. Kies waar mogelijk voor schaduw, bedekkende lichte kleding en een zonnehoedje en gebruik passende zonbescherming op onbedekte huid.
Ook bij mooi weer horen een extra laag kleding en bescherming tegen regen in je rugzak. Het weer kan op hoogte snel anders zijn dan beneden in het dal.
Kan je baby nog niet lopen, dan zijn wandelschoenen uiteraard niet nodig. Warme sokken en goed aansluitende slofjes zijn meestal prettiger. Controleer onderweg of voeten en tenen warm blijven en of sokken, broekspijpen of slofjes nergens knellen. Een kind in een rugdrager beweegt de benen immers veel minder dan iemand die zelf wandelt.
Kan je kindje al kleine stukjes lopen, neem dan stevige schoenen mee zodat hij of zij tijdens een pauze veilig wat kan bewegen. In de drager kunnen comfortabele slofjes vervolgens weer prettiger zijn.
Met een baby heb je al snel meer spullen nodig dan tijdens een gewone bergwandeling. Toch hoeft je rugzak niet uit te puilen. Neem in ieder geval mee:
Controleer voor vertrek bovendien het bergweer en de openingstijden van eventuele kabelbanen of berghutten. Een gesloten hut is vervelender wanneer je rekende op een plek om rustig te voeden of verschonen.
Op warme zomerdagen is een wandeling in de ochtend vaak prettiger dan midden op de dag. Het is koeler, je baby zit minder lang in de felle zon en je houdt meer tijd over wanneer een tocht langer duurt dan gepland.
Laat de planning tegelijkertijd afhangen van het slaap- en voedingsritme van je baby. Een wandeling die om 08.00 uur perfect zou zijn volgens het weerbericht, kan alsnog een slecht idee zijn als dat precies het moment is waarop je baby normaal onrustig of hongerig wordt.
Soms is omkeren of helemaal niet vertrekken de beste keuze. Ga niet koste wat kost op pad wanneer je baby ziek is, het uitzonderlijk warm is, onweer wordt verwacht of jij je niet zeker voelt over de route.
Wees ook onderweg flexibel. Een gepland rondje kan probleemloos veranderen in een wandeling van twintig minuten en een lange picknick bij een bergbeek. Met een baby is niet de top of het aantal hoogtemeters het doel, maar een dag waarop iedereen comfortabel en veilig weer in het dal aankomt.
Veelgestelde vragen over wandelen met een baby in de bergen
Bianca voelt zich in de bergen helemaal in haar element. Voor haar zijn bergvakanties de perfecte combinatie van natuur, actief bezig zijn en kostbare momenten met haar gezin. Of het nu gaat om wandelen of een leuke speelplek op de berg opzoeken - Bianca geniet volop. Helemaal on top of the world, omringd door adembenemende uitzichten, voelt ze zich op haar gelukkigst.
