Wegmarkeringen langs wandelpaden: alles wat je wilt weten

Wegmarkeringen langs wandelpaden: alles wat je wilt weten

16 maart 2019

door Joanne in Wandelen

Als je in Nederland wel eens een rondje wandelt ben je gewend aan de paaltjeswandelingen. Houten paaltjes waarvan de kop geverfd is in verschillende kleuren. Bij langere stukken kom je vaak een wit-rode, een geel-rode en zelfs een geel-blauwe markering tegen. De markering kunnen strepen zijn, een hoek omgaan of met een kruis aanduiden dat je vooral niet verder moet. Wegwijzers voor wandelaars kennen we eigenlijk niet. Maar dan ga je naar de bergen; en dan? Hoe vind je daar eigenlijk de weg als wandelaar? In dit blog de uitleg van wegmarkeringen in de verschillende Alpenlanden.

Wegwijzers versus markeringen

In alle Alpenlanden is de wegmarkering van wandelpaden een combinatie van wegwijzers met markeringen daartussen. De wegwijzers, gemonteerd op palen, staan over het algemeen op kruisingen waar een keuze gemaakt moet worden tussen de verschillende wandelpaden. Tussen de wegwijzers zijn markeringen aangebracht. Meestal is dit een verfpatroon op bomen, grote stenen of andere objecten. Om de weg te vinden kun je verder nog uitkijken naar steenmannetjes of naar sporen van eerdere wandelaars ter oriëntering. 

Wegmarkering van wandelpaden informatieborden bij het startpunt
Bij het startpunt staan vaak informatieborden

Onderhoud van de markeringen

Wandelpaden moeten onderhouden worden. Het probleem is natuurlijk dat palen kunnen omvallen, bomen worden gekapt en de verf slijt. Om te zorgen dat de wandelpaden toch goed te herkennen zijn, moet de markeringen continu onderhouden worden. Wie doet dat eigenlijk? De lokale wandelpaden worden in Oostenrijk regelmatig nagelopen en verbeterd door de dorpsbewoners, zoals bijvoorbeeld de vrijwillige brandweer. De wegen en paden in het gebergte worden bijgehouden door de VVV of de Alpenverenigingen. Soms kom je wel eens zo iemand tegen, die wandelt met een kwast en een emmertje verf.

Moeilijkheidsgraad van een pad

Verschillende kleuren markeringen duiden vaak op verschillen moeilijkheidsgraden van een pad. Om die markeringen te begrijpen, zul je eerst moeten weten welke verschillende graden er zijn. Daar wordt het lastig. Elk land hanteert namelijk zijn eigen standaard. De markering langs de paden wordt over het algemeen in drie graden aangegeven: makkelijk, gemiddeld en zwaar. Makkelijk zijn altijd goed gemarkeerde paden, zonder grote stijgingen en zonder valgevaar. Gemiddeld is verreweg de grootste categorie; gemarkeerd, maar soms ook niet, over paden en wegen, maar ook ongebaand terrein. Zware routes zijn vaak alpine routes, zelden gemarkeerd en niet gemakkelijk te vinden. Bij zware tochten is ervaring een vereiste en vaak ook nog extra materiaal als pickels, stijgijzers en touw. Heb je deze ervaring niet? Zorg dan vooral dat je deze routes vermijdt.

Tijdsaanduiding

Op de wegwijzers zijn geen afstanden aangegeven, maar een tijdsaanduiding, zodat je kunt inschatten hoe lang je over traject gaat doen. De aangegeven looptijd is altijd exclusief pauzes en haalbaar voor redelijk ervaren bergwandelaars. Wandeltijden blijven echter een indicatie, want de tijd is altijd afhankelijk van de conditie en ervaring van de wandelaar, maar ook van de omstandigheden van de dag (zoals glibberige stenen bij regen en weg zoeken bij slecht zicht).

Wegwijzer met tijdsaanduiding

Rode kleur

Wist je dat de rode kleur gebruikt wordt omdat deze nu eenmaal de beste signaalkleur is? Rood is altijd goed herkenbaar uit de verte en zelfs in de schemering of mist springt deze kleur er snel uit.

Frankrijk

In Frankrijk is de aanduiding van wandelwegen tamelijk eenduidig. Er is een onderscheid tussen GR (Grande Randonnee of Lange AfstandsWandeling), een GR de Pays (een regionale route) en een lokale route. Een GR heeft een wit-rode markering: liggende streepjes, boven wit, onder rood. Als de richting wijzigt, staat er een pijl bij. Als je een bepaalt pad niet in moet, staat er een streep door of is er een wit-rood kruis. De GR de Pays heeft exact dezelfde aanduiding, maar dan met geel-rood. De locale aanduiding is alleen in geel. De Vogezen zijn de enige streek in Frankrijk die wezenlijk hiervan afwijkt. Daar vind je kruizen, rondjes, ruiten of rechthoeken in blauw, rood, geel of groen op een wit vlak. 

Zwitserland

In Zwitserland zijn de markeringen geel (normale wandelwegen), bruin voor themawandelwegen, wit-rood-wit voor bergpaden en wit-blauw-wit voor alpine routes. De borden zijn geheel geel of, bij de bergpaden, geel met de pijl in wit-rood-wit. Onderweg kom je kleine, ruiten, gele bordjes met een wandelaar tegen. Voor de bergpaden zijn er onderweg geschilderde markeringen aangebracht in wit-rood-wit. De alpine routes hebben blauwe bordjes, met een wit-blauw-witte punt. Onderweg zul je geschilderde wit-blauw-wit tekens tegenkomen of niets, alpine routes zul je vaak zelf, in het terrein, moeten zoeken.

wegmarkering door rode pijl als wegwijzer
Soms staat er alleen een grote pijl om te voorkomen dat je misloopt

Duitsland

Van oudsher is de aanduiding van Duitse wandelpaden nogal divers. De route wordt met een logo, cijfer en/of letter aangeduid, vaak wit op een zwarte ondergrond. De X is in Duitsland vaak een langeafstandsroute (een wit Andreaskruis). Een regionale route herken je aan de R en een lokaal wandelpad aan de A. Zowel de X, R als A worden aangevuld met een cijfer of een logo. Specifieke routes kunnen een eigen aanduiding hebben, zoals de H staat voor de Hermannsweg. Deze markeringen zijn terug te vinden op de wandelkaarten. Witte en gele wegwijzers die hiertussen staan geven geen routes aan, maar bestemmingen. Je kunt hiermee je positie op de kaart bepalen. 

Oostenrijk

Duitsland en Oostenrijk zoeken samen naar een eenduidiger markering in de bergen. De twee Alpenverenigingen hebben het AV-Bergwegekonzept ontwikkelt. Deze moderne wegwijzerbordjes zijn geel, al kom je nog veel witte of houten borden tegen. Door gekleurde stippen op deze borden wordt de moeilijkheid aangegeven van het pad. Blauw voor makkelijk, rood voor gemiddeld en zwart voor zwaar. Alle tussenmarkeringen op bomen, stenen enzovoort, worden aangegeven met de Oostenrijkse vlag, twee rode horizontale strepen met een witte streep ertussen. Dit is onafhankelijk van de moeilijkheidsgraad. 

Tirol

In Tirol, Salzburg en Vorarlberg worden helaas nog afwijkende systemen gebruikt. In Tirol is de onderverdeling: wandelpaden in geel, rode bergpaden met enige ervaring, zwarte bergpaden voor veel ervaring. Daarnaast is een extra categorie voor experts toegevoegd, de alpine routes. De manier waarop de markeringen worden geschilderd is ook net even anders. In Tirol vind je op de rotsen vaak een geel vlak (grote cirkel) met een witte, rode, of zwarte cirkel daarin, afhankelijk van de moeilijkheid. Alpine routes worden aangeduid met de tekst alpine route. 

wegmarkering wandelpaden in italie valle dAosta
Italië is op veel plaatsen afwijkend; markering in Valle d'Aosta

Italië

In Italië vind je ook overwegend rood-witte markering, maar soms zijn dat ook gele of wit/blauw/witte strepen. Helaas zijn er in Italië nog een flink aantal gebieden waar een andere logica wordt aangehouden, zoals bijvoorbeeld in Ligurië waar je rode kruisjes of rondjes aantreft. Alleen niet als het pad niet langs de zee loopt, dan zijn ze geel... En in het Valle d'Aosta staan dan weer overwegend gele markeringen, zowel op de borden als de stenen. Naast een pijl voor de juiste route vind je vaak ook het wegnummer. Nog een waarschuwing voor Italië: kleurmarkeringen op bomen hebben vaak niets met de wandelpaden te maken, ze geven slechts de grenzen van bospercelen aan. Je zult niet de eerste zijn die hierdoor verdwaald.

Buiten de Alpen

Is het in de Alpenlanden al een weerwar aan markeringen, kom je buiten de Alpen dan heeft elk land, elke regio of elk dorp ook nog eens zijn eigen methodiek toegepast. Mijn favoriet is de markering van de DNT, de Noorse Wandelbond, zij geven alle routes aan met een rode T.

wegmarkering noorwegen rode DNT T-markering
Buiten de Alpen is alles anders: een rode T in Noorwegen

Wat is jouw favoriete markering?

Reactie(s) Reageren?

Reageren op dit artikel


Zomervakantie tips