Drukte in de bergen: zo ontloop je de massa en geniet je van rust

In het kort

• Waarom wordt het drukker in de bergen? Meer toerisme, social media en (goedkopere) vervoersmogelijkheden hebben de bergregio’s toegankelijker en bereikbaarder gemaakt.
• De gevolgen van massatoerisme. Hotspots, lange wachttijden, overvolle wandel- en skiliften en verlies van de authentieke bergervaring.
• Hoe ontloop je de drukte? Kies voor minder bekende gebieden, ga buiten het hoogseizoen en ontdek rustige wandelroutes of bergdorpen.

Waarom wordt het steeds drukker in de bergen?

De bergen hebben altijd al reizigers aangetrokken, maar de afgelopen decennia is het aantal toeristen enorm toegenomen. Dit heeft verschillende oorzaken: 

De bergen zijn toegankelijker
Met de modernisering van vervoersnetwerken en pakketreizen zijn berggebieden steeds eenvoudiger te bereiken. Waar vroeger alleen de rijken en avonturiers de bergen bezochten, is het tegenwoordig voor een breed publiek mogelijk in de bergen op vakantie te gaan. Onder andere liften en e-bikes laten je makkelijker hoogtemeters overwinnen, dus een topconditie is ook geen vereiste.

Populaire Instagram- en TikTok-bestemmingen
Dankzij social media (en influencers) worden de bergen gepromoot bij nieuwe doelgroepen. Prachtige beelden van iconische bergtoppen, blauwe meren en sfeervolle berghutten worden massaal gedeeld. Deze visuele aantrekkingskracht zorgt ervoor dat meer mensen de bergen ontdekken — en ook de drukte toeneemt.

Bergbestemmingen zijn volop in ontwikkeling
Bergdorpen en skigebieden merken dat de bergen steeds populairder worden, en daarom wordt er (al sinds de jaren '60) steeds meer geïnvesteerd in infrastructuur, skiliften en hotels. De nieuwe infrastructuur trekt meer toeristen aan, wat bijdraagt aan de drukte.

Het effect van massatoerisme in de winter en zomer
Door de globalisering en de toenemende wens van mensen om de natuur te ervaren, zien we in zowel de winter als de zomer pieken in het bergtoerisme. Hierdoor zijn de bergen onder druk komen te staan in beide seizoenen.

(Berg)Wandelen is steeds populairder geworden
Wandelen is de laatste jaren steeds populairder geworden en steeds meer mensen ontdekken (mede door social media) de zomerse mogelijkheden van de bergen. 

Gevolgen van de drukte in de bergen

• Overvolle wegen, liften en wandelpaden: Tijdens het hoogseizoen (zomer en winter) is het vaak moeilijk om rustige momenten te vinden. Bij de liften staan rijen, de wandelpaden zijn overvol en een parkeerplekje is soms lastig te vinden. Het kan de beleving van de natuur aantasten, die vaak verbonden wordt met rust en ruimte.
• Drukke bezienswaardigheden: Populaire bezienswaardigheden worden overspoeld door toeristen. Bij plekken als de Seceda, Königssee, Pragser Wildsee, Zugspitze en de Jungfraujoch is het maar wat vaak overvol.
• Impact op de natuur: Drukte kan ook zijn tol eisen van de natuur zelf. Overbelaste wandelpaden, vervuiling en drukke liften hebben gevolgen voor het ecosysteem. Toeristen moeten zich bewust zijn van de impact die ze hebben, zodat de natuur en de bergen beschermd blijven voor toekomstige generaties.
• Impact op de lokale bevolking: de levenskwaliteit van de lokale bevolking lijdt merkbaar onder massatoerisme – of het nu komt door verkeer, lawaai of een groeiend gevoel van vervreemding van hun eigen gemeenschap.

Meest populaire berghotspots in Europa

1. Dolomieten
2. Lofoten (Noorwegen)
3. Hallstatt
4. Königssee, Berchtesgaden
5. Zugspitze

Hoe ontloop je de massa in de bergen?

Het goede nieuws is dat er tal van manieren zijn om de drukte te vermijden en alsnog te genieten van de bergen. Hier zijn enkele praktische tips:

1. Kies voor minder bekende gebieden
Als je de drukte wilt vermijden, is het slim om minder bekende berggebieden, met minder voorzieningen te bezoeken. Berggebieden buiten de bekende skiregio’s bieden vaak net zoveel natuurpracht, maar zonder de drukte. Denk bijvoorbeeld aan het Beierse Woud in Duitsland, het Bregenzerwald in Oostenrijk, Valle d'Aosta in Italië of de Soča vallei in Slovenië.

2. Reis buiten het hoogseizoen
Het is een open deur, maar het is nog steeds de beste manier om de massa te ontlopen: reis buiten het hoogseizoen (juli en augustus). De beste periodes om de drukte te vermijden zijn het voor- en het najaar. In deze periodes zijn de omstandigheden al aangenaam en kun je rustig genieten van de natuur zonder het gevoel te hebben dat het té druk is.

3. Kies voor minder populaire routes en onontdekte parels
Iedere bergliefhebber wil de Matterhorn zien en de Alta Via 1 wandelen, maar druk is het hier altijd. Een huttentocht in een minder populair gebied levert net zo'n mooie ervaring op! Ook een wandeling met een gids stelt je in staat om alternatieve plekken te ontdekken. 

4. Vermijd de bekendste, hoogste, mooiste, beste, langste...
Ga vooral niet naar plekken die (op social media) worden aangeprezen als de beste berghut, langste zomerrodelbaan, bekendste bergtop of mooiste bergmeer. De Kaiserschmarrn bij de buren zijn vaak minstens net zo lekker en hier hoef je het uitzicht met veel minder mensen te delen!

4. Begin je dag vroeg en ga doordeweeks
Of het nu gaat om wandelen of skiën: als je vroeg begint, kun je de drukte vermijden. Een vroege start betekent niet alleen minder mensen, maar ook vaak beter weer en minder wind op de berg. Wanneer het druk begint te worden, ben jij al op de weg terug. Ook in de weekenden en op feestdagen is het een stuk drukker in de bergen

Hoe kan het massatoerisme in de bergen worden gereguleerd?

Op bepaalde plekken in de bergen is het inmiddels al zo druk aan het worden, dat er maatregelen nodig zijn. Voor de populaire Seceda in de Dolomieten dien je tegenwoordig een tijdslot te boeken, op diverse plekken zijn bezoekerslimieten ingesteld (bv. Drei Zinnen), wildkamperen in Zuid-Tirol gaat strenger worden gereguleerd en autogebruik wordt ontmoedigd door hogere parkeertarieven en (gratis) shuttlebussen.