Cultuur en tradities in Zwitserland

tradities Zwitserland: vlag

29 januari 2021

door Thijs in Algemeen

Zwitserland is een land vol authentieke gebruiken en tradities, die op veel plekken in ere worden gehouden. Jodelen, vendelzwaaien, Alpenhoornblazen, worstelen: deze en nog veel meer typisch Zwitserse tradities maken sinds jaar en dag deel uit van het leven van de Zwitsers. In Zwitserland staat dit bonte palet van tradities het hele jaar door centraal. Naast de nationale tradities vind je ook nog een hoop tradities die regio- of plaatsgebonden zijn.

Een wereld vol echte tradities

Het ontstaan van al die tradities is nauw verweven met het Zwitserse landschap en er zijn vier verschillende taal- en cultuurgebieden. Dat zorgt voor een grote verscheidenheid. Op het gebied van muziek, sport, ambacht en kunstnijverheid, gastronomie, cultuur en architectuur. Wie door Zwitserland reist wordt automatisch ondergedompeld in een wereld van echte tradities tegen de adembenemende achtergrond van de Alpen.

Volkssporten

Ooit gehoord van Schwingen? Het heeft niets met dansen te maken, maar het is wel de populairste volkssport van Zwitserland. Worstelen, een soort Alpenjudo, daar lijkt het op. Beoefend op zo ongeveer elk Alpenfeest in de zomer door stoere boerenzonen in een ring van zaagmeel. De worstelaars dragen over hun broek een Schwingerhose, waar de beide kemphanen aan sjorren en trekken om de tegenstander uit zijn evenwicht te brengen om die uiteindelijk op beide schouders in het zaagmeel te werpen. Hornussen, ook iets bijzonders. Niemand gaat op de horens, overigens. Het is een teamsport, waarbij de “Nouss” – een kunststof schijf – wordt afgeslagen en in het veld door middel van het omhooggooien van houten borden door de tegenpartij opgevangen moet worden. Een sport die overeenkomsten vertoont met golf en honkbal. Steinstossen is alleen weggelegd voor de sterksten: met zware stenen om het verst werpen.

tradities zwitserland: volkssport
Dé Zwitserse sport in de winter is natuurlijk skiën!

Muziek en dans

Hét nationale muziekinstrument van Zwitserland is natuurlijk de alpenhoorn. Een communicatiemiddel uit vroegere dagen, zogezegd het mobieltje van de Alpen. De Alpenherders hebben met de Alpenhoorn de koeien bijeengedreven en ze gekalmeerd. De vijftien natuurtonen van de hoorn raken een gevoelige snaar bij mensen, maar dat geldt ook voor de dieren. Op ieder jodel- of Alpenfeest en op dorpsfeesten wordt er op de Alpenhoorn geblazen. Veel blazers oefenen bovendien in de vrije natuur, dus wie weet word je tijdens een wandeling getrakteerd op een gratis concert. Een ander muzikaal fenomeen is het jodelen. Naast vrolijke deuntjes brengen jodelkoren, doorgaans gestoken in fraaie klederdracht, het zogenaamde Naturjodeln ten gehore. Dit is de oorspronkelijkste vorm van jodelen, gezongen melodieën zonder tekst. Zomerse alpenfeesten zijn bij uitstek de plek waar je Alpenhoornblazers en jodelaars kunt bewonderen en waar folkloregroepen het danspodium betreden.

tradities Zwitserland: alpenhoorn
Het nationale instrument van Zwitserland is toch wel de alpenhoorn.

Ambacht en kunstnijverheid

Een Alpenhoorn bouwen, hout- en maskersnijden, silhouetknippen, sgraffitokunst, horloges maken, houtskool branden, weven, klokgieten, touwmaken: al deze ambachten worden nog beoefend in Zwitserland. Om naar te kijken of zelf te beoefenen, kun je bijvoorbeeld in het Zwitserse Openluchtmuseum Ballenberg in het Berner Oberland terecht. Het museum is gevestigd op een groot bosachtig terrein en geeft een compleet overzicht van de landelijke bouw- en wooncultuur in heel Zwitserland door de eeuwen heen.

Eten en drinken

Zwitserland heeft in feite geen nationale keuken. De regionale verscheidenheid is groot, mede bepaald door invloeden uit de omringende landen. Dus bij fondue en rösti houdt het niet op. Elk kanton, soms zelfs elk dal, heeft zijn eigen specialiteiten. Die komen vaak ter tafel op lokale feesten, dus dat is een prima gelegenheid om er kennis mee te maken. Of je bezoekt de fabriek waar het product gemaakt wordt, bijvoorbeeld absint en Tête de Moine-kaas in de Zwitserse Jura, chocolade bij Cailler in het kanton Fribourg of koekjes bij biscuitspecialist Kambly in het Emmental. Het agrarische leven van alledag maak je aan den lijve mee door op stap te gaan met een wijnboer aan het Meer van Genève of te helpen bij het kaasmaken.

tradities zwitserland: kaasfondue
Hmm, kaasfondue!

Zomervakantie tips