In heel Zwitserland geldt inmiddels de hoogste waarschuwing voor droogte, Oostenrijk telde dit jaar al meer dan 270 bosbranden en bij een populaire berghut in de Dolomieten zijn de openbare toiletten gesloten door watergebrek. De droogte van zomer 2026 wordt eind juli steeds duidelijker zichtbaar. Wat merken vakantiegangers ervan en kun je nog gewoon de bergen in?
Niet de hele Alpenboog is even droog. Een onweersbui kan lokaal veel regen opleveren, terwijl een aangrenzend dal vrijwel niets krijgt. Toch is er inmiddels sprake van een serieus en breed probleem.
In Zwitserland geldt eind juli voor het hele land droogteniveau 4, de hoogste waarschuwingsfase. Volgens de nationale droogtecommissie is er voorlopig geen zicht op langdurige regen in een groot gebied. Plaatselijke onweersbuien zijn niet genoeg om het tekort in bodem, bronnen en grondwater werkelijk aan te vullen.
Ook Oostenrijk kampt met uitzonderlijke tekorten. Tussen 1 januari en 30 juni viel landelijk 27 procent minder neerslag dan normaal. In delen van het land was het sinds het begin van de metingen in 1885 niet meer zo droog. De lente van 2026 verliep met ongeveer de helft minder neerslag dan gemiddeld zelfs als droogste sinds het begin van de meetreeks.
De oorzaak ligt niet alleen bij het warme en droge zomerweer. De Alpen begonnen al met een achterstand aan het seizoen.
Tussen november 2025 en april 2026 viel weinig neerslag en lag er opvallend weinig sneeuw. De gemiddelde sneeuwdikte in het Duitse, Oostenrijkse en Zwitserse deel van de Alpen behoorde tot de vijf laagste sinds 1991. Daardoor kwam er in het voorjaar minder smeltwater beschikbaar voor bergbeken, bronnen, grondwater en reservoirs.
Een stevige onweersbui kan een uitgedroogde bovenlaag tijdelijk nat maken, maar lost een langdurig neerslagtekort niet op. Daarvoor is meerdere dagen aanhoudende en grootschalige regen nodig.
Vooral hooggelegen berghutten zijn kwetsbaar. Veel hutten zijn afhankelijk van regenwater, smeltwater of een eigen bron. Wanneer zo’n bron opdroogt, kan water soms alleen nog per terreinwagen of helikopter worden aangevoerd.
Bij Rifugio Vandelli, vlak bij het populaire Lago di Sorapis in de Dolomieten, zijn de openbare toiletten sinds 13 juli gesloten vanwege een tekort aan water. De hut zelf blijft geopend. Wandelaars worden wel opgeroepen zelf voldoende drinkwater mee te nemen.
Bij andere hutten kunnen douches buiten gebruik zijn, toiletten alleen toegankelijk zijn voor gasten of drinkflessen niet worden bijgevuld. Dat betekent niet dat alle berghutten met problemen kampen. De beschikbaarheid van water kan per berg, hut en zelfs per bron sterk verschillen.
Ook op de almen zijn de gevolgen zichtbaar. In delen van Steiermark groeit nauwelijks nieuw gras en ontstaan steeds grotere bruine plekken op de weiden. Sommige boeren gebruiken nu al hooi dat eigenlijk voor de winter bedoeld is. Wanneer er onvoldoende voer of drinkwater beschikbaar blijft, moeten dieren eerder naar het dal worden gebracht.
In Zwitserland is het watertekort op sommige almen zo groot dat het leger met helikopters drinkwater voor vee naar boven brengt. Eind juli waren daarvoor al meerdere vluchten uitgevoerd.
Vakantiegangers kunnen daardoor minder groene almen aantreffen dan gebruikelijk. Drinkbakken kunnen leegstaan en koeien of ander vee kunnen eerder van hoger gelegen weiden zijn verdwenen.
Droog gras, uitgedroogde bosbodems, warmte en wind vormen samen een gevaarlijke combinatie. In Oostenrijk werden sinds het begin van 2026 meer dan 270 bosbranden geregistreerd. Daarbij ging ongeveer 230 hectare bos in vlammen op. De Oostenrijkse autoriteiten waarschuwen daarom voor uiterste voorzichtigheid in en rond bossen.
De meeste branden ontstaan door menselijk handelen. Een weggegooide sigaret, barbecue, kampvuur of hete auto boven droog gras kan al voldoende zijn om brand te veroorzaken.
Gemeenten en deelstaten kunnen daarom tijdelijk open vuur verbieden. Ook parkeerplaatsen, wandelroutes en natuurgebieden kunnen plaatselijk worden afgesloten wanneer het brandgevaar te groot wordt.
Voor de meeste vakantiegangers gaat de vakantie in de Alpen gewoon door. Accommodaties, bergliften, wandelroutes en dorpen blijven overwegend normaal bereikbaar. De droogte kan onderweg wel merkbare gevolgen hebben.
Natuurlijke bronnen en drinkwaterpunten kunnen zijn opgedroogd. Beken en watervallen voeren minder water en paden kunnen stoffiger en losser zijn dan normaal. Bij berghutten zijn douches of toiletten soms beperkt beschikbaar.
Daarnaast kunnen lokale verboden gelden voor barbecueën, kampvuren en andere vormen van open vuur. Bij acuut brandgevaar kan een wandelroute, bosweg of recreatiegebied tijdelijk worden afgesloten.
Controleer daarom voor vertrek altijd de actuele informatie van de vakantieregio, gemeente, berghut of natuurbeheerder. Een bron die op een wandelkaart staat, hoeft op dit moment niet daadwerkelijk water te voeren.
Wie gaat wandelen, doet er verstandig aan voldoende water voor de volledige tocht mee te nemen. Reken niet automatisch op een bron, fontein of berghut om onderweg bij te vullen.
Begin op warme dagen vroeg, kies waar mogelijk voor een route met schaduw en vermijd zware inspanning tijdens het heetste deel van de dag. Controleer vooraf of de geplande hut geopend is en of er drinkwater verkrijgbaar is.
Respecteer brandverboden en rook niet in het bos. Gebruik ook geen kookbrander buiten een daarvoor aangewezen plaats wanneer het brandgevaar hoog is.
De droogte heeft lokaal serieuze gevolgen, maar is geen algemene reden om een vakantie in de Alpen te annuleren. De situatie verschilt sterk per regio en veel bestemmingen functioneren normaal.
Wel vraagt deze zomer om meer voorbereiding. Neem voldoende drinkwater mee, controleer lokale waarschuwingen en houd rekening met beperkingen bij berghutten en in natuurgebieden.
Een paar onweersbuien kunnen het landschap tijdelijk opfrissen, maar lossen de droogte niet direct op. Daarvoor moet gedurende langere tijd in een groot deel van de Alpen regen vallen.
Veelgestelde vragen over de droogte in de Alpen
Thijs is een bergliefhebber op twee wielen. Hij komt van jongs af aan in de bergen om te wielrennen, wandelen en skiën. Bij menig cyclo stond hij aan de start en inmiddels hangt er regelmatig een fietskar achter zijn racefiets met daarin zijn twee dochters. Thijs is al jarenlang betrokken bij Indebergen en expert op het gebied van wielrennen in de bergen.
