Een strakblauwe lucht, zachte temperaturen en droge wandelpaden: voor veel bergliefhebbers klinkt het als ideaal voorjaarsweer. Toch heeft dat zonnige lenteweer in de Alpen ook een keerzijde. Door aanhoudende droogte neemt in verschillende regio’s het risico op bos- en natuurbranden toe.
In het kort
In Oostenrijk waarschuwen meerdere deelstaten eind april voor verhoogde brandgevaarlijke omstandigheden. In onder meer Tirol, Karinthië, Salzburg, Steiermark en Oberösterreich moesten brandweerkorpsen de afgelopen dagen uitrukken voor bos- en bermbranden. Ook in Vorarlberg wordt gewezen op het risico van droge zuidhellingen, waar takken en naalden op de bodem snel kunnen ontbranden.
Dat betekent niet dat je de bergen moet mijden. Wel vraagt dit voorjaar om extra alertheid. Zeker wie gaat wandelen, picknicken, kamperen of met de camper onderweg is, doet er goed aan om de situatie per regio te controleren.
Bosbrandgevaar wordt vaak met hete zomerdagen geassocieerd, maar ook in het voorjaar kan de natuur snel uitdrogen. Gras, bladeren, naalden en losse takken vormen dan een brandbare laag op de bodem. Op zonnige zuidhellingen warmt die laag extra snel op.
Daar komt bij dat bomen in het voorjaar veel vocht uit de bodem opnemen om te groeien. Als er weinig regen valt, droogt de bodem sneller verder uit. ORF Vorarlberg noemt juist die combinatie van droge bodem, zuidhellingen en brandbaar materiaal op de bosgrond als aandachtspunt.
Ook buiten Oostenrijk speelt dit. In Beieren waarschuwde de Duitse weerdienst voor oplopend bosbrandgevaar, met plaatselijk zelfs de hoogste gevarenklasse op de schaal van 1 tot 5. De Duitse Waldbrandgefahrenindex loopt van 1, zeer gering gevaar, tot 5, zeer hoog gevaar.
Voor wandelaars verandert er op het eerste gezicht weinig: de paden blijven open, de bergen blijven prachtig en juist het voorjaar is een heerlijke tijd om op pad te gaan. Toch is je gedrag onderweg belangrijker dan normaal.
Rook niet in het bos of bij droge bosranden. Gooi ook nooit een sigaret uit de auto of vanaf een bankje langs het pad. Een smeulende peuk kan bij droge vegetatie al genoeg zijn. In Tirol werd recent nog een bermbrand vermoedelijk veroorzaakt door een sigaret.
Let ook op waar je pauzeert. Een picknick op een droge helling is geen probleem, maar laat geen glas, afval of smeulende resten achter. Neem alles mee terug naar het dal. Zie je rook of een beginnende brand, bel dan direct het lokale alarmnummer. In Oostenrijk is dat voor de brandweer 122.
Voor kampeerders is vooral het verschil tussen “gezellig” en “gevaarlijk” belangrijk. Een klein kampvuurtje, barbecue of brandertje lijkt onschuldig, maar in droge periodes kan vonkenregen snel problemen veroorzaken.
In Salzburg geldt eind april in alle districten een Waldbrandverordnung. Dat betekent dat vuur maken en roken in het bos en in de buurt van het bos verboden is. Ook Tirol heeft voor de hele deelstaat bosbrandverordeningen afgekondigd vanwege de aanhoudende droogte.
Daarnaast zijn de regels voor kamperen in Oostenrijk sowieso strenger dan veel vakantiegangers denken. In Oostenrijk mag je in het bos niet zomaar bij donker kamperen, overnachten in een voertuig of met een caravan staan zonder toestemming van de eigenaar of beheerder.
Voor camperaars is vooral parkeren en koken een aandachtspunt. Sta je op een officiële camperplaats of camping, volg dan de regels van de locatie. Sta je bij een wandelparkeerplaats of bosrand, wees dan extra terughoudend met koken buiten de camper.
Zet een gasbrander niet in hoog gras, leeg geen asresten in de natuur en gebruik geen wegwerpbarbecue. Parkeer bovendien niet op kurkdroog gras, zeker niet na een lange rit. Onderdelen aan de onderzijde van een voertuig kunnen warm worden.
Controleer ook lokaal of er tijdelijke verboden gelden. Die verschillen per land, deelstaat, district of gemeente en kunnen snel worden aangescherpt bij droog weer en wind.
Wil jij op de hoogte blijven van het laatste nieuws uit de bergen, verrast worden met leuke tips en aantrekkelijke aanbiedingen ontvangen? Schrijf je nu in en ontvang 'm iedere week in je mailbox.
Het goede nieuws: de meeste risico’s zijn eenvoudig te vermijden. Niet roken, geen open vuur maken, geen afval achterlaten en lokale waarschuwingen volgen. Het klinkt simpel, maar juist die basisregels maken in droge periodes veel verschil. Het Oostenrijkse ministerie noemt vijf kernregels om bosbranden te voorkomen:
De bergen zijn in het voorjaar misschien wel op hun mooist: frisse lucht, bloeiende dalen en op hoogte soms nog sneeuwresten. Maar wie nu op pad gaat, moet beseffen dat droogte de natuur kwetsbaarder maakt. Een beetje extra opletten is genoeg om van de Alpen te genieten zonder onnodig risico.
Thijs is een bergliefhebber op twee wielen. Hij komt van jongs af aan in de bergen om te wielrennen, wandelen en skiën. Bij menig cyclo stond hij aan de start en inmiddels hangt er regelmatig een fietskar achter zijn racefiets met daarin zijn twee dochters. Thijs is al jarenlang betrokken bij Indebergen en expert op het gebied van wielrennen in de bergen.
