Een bijzonder ongeval tijdens de jaarlijkse terugkeer van het vee uit de bergen heeft in Zwitserland geleid tot een complexe reddingsactie. Drie koeien stortten ongeveer 30 meter naar beneden in de Griessschlucht in het Berner Oberland en kwamen daarbij om het leven. Omdat de dieren tussen de 500 en 700 kilo wogen en diep in een nauwe kloof lagen, waren specialisten twee dagen bezig om ze daar vandaan te krijgen. Uiteindelijk werden de koeien met een helikopter afgevoerd.
Het ongeluk gebeurde in september tijdens de Alpabzug, de periode waarin het vee na de zomer vanaf de bergweiden weer naar het dal wordt gebracht. Een kudde was via de normale route onderweg richting het Kiental toen één van de koeien plotseling van de weg afliep. Twee andere dieren volgden.
Alle drie stortten vervolgens ongeveer 30 meter naar beneden in de Griessschlucht. Vanaf de weg waren de dieren niet meer zichtbaar. De boer waarschuwde daarop de Zwitserse reddingsdienst Rega.
De locatie maakte de berging direct ingewikkeld. De kloof is diep, smal en bochtig en heeft op verschillende plekken overhangende rotsen. Ook lopen er kabels door het gebied. Daardoor kon een helikopter de koeien niet rechtstreeks uit de kloof tillen.
Specialisten van Alpine Rettung Schweiz werden ingeschakeld om de dieren vanaf de grond te bereiken. Twee canyoning-specialisten moesten meerdere keren abseilen voordat ze bij de koeien konden komen. Eén dier was door het water al over een waterval gespoeld en lag ongeveer 20 meter lager.
De twee andere koeien bevonden zich in een waterbekken in een moeilijk bereikbare holte in de kloof. De dieren moesten zo snel mogelijk worden verwijderd. Doordat de kadavers in het water lagen, bestond het risico dat het water verontreinigd zou raken.
Daarmee begon het lastigste deel van de operatie. De koeien wogen volgens Rega tussen de 500 en 700 kilo en waren met alleen mankracht nauwelijks te verplaatsen.
De reddingswerkers gebruikten onder meer een speciale zak die met water wordt gevuld en zo trekkracht kan leveren. Daarmee lukte het om de twee koeien naar een lager gelegen waterbekken te verplaatsen.
Vlak voor een waterval kwamen de dieren opnieuw vast te zitten. Omdat het inmiddels te laat werd om de operatie veilig voort te zetten, moest de berging de volgende dag verdergaan.
Op de tweede dag kwamen nog twee canyoning-specialisten naar de kloof. Boven het waterbekken waar de koeien lagen, bevond zich echter een afvoerleiding van een particulier waterkrachtwerk. In overleg met de beheerder werd de installatie tijdelijk stilgelegd.
De redders konden daarna meerdere touwen vanuit de kloof naar het bos aan de overzijde spannen. Met dit systeem werden de zware dieren eerst omhoog getild en vervolgens zijwaarts verplaatst. Daarna konden de koeien gecontroleerd via de waterval naar het lager gelegen beekdal worden gebracht.
Pas beneden in het dal kon een helikopter worden ingezet. Deze vloog de drie dieren één voor één aan een 60 meter lang touw naar de dichtstbijzijnde weg. Ook dat laatste deel van de operatie verliep onder lastige omstandigheden. Door recente onweersbuien stond er veel water in de kloof en laaghangende bewolking maakte het vliegen extra uitdagend.
Vanaf de weg konden de dieren uiteindelijk per voertuig worden afgevoerd. Volgens Rega organiseert de meldkamer jaarlijks zo'n 1700 inzetten voor de Zwitserse berglandbouw. Bij deze operatie zorgden vooral de nauwe kloof, het hoge water, het gewicht van de dieren en de weersomstandigheden voor extra uitdagingen.
De redactie van In de bergen voorziet je dagelijks van de laatste informatie op het gebied van vakantie in de bergen. Het team bestaat uit redacteuren met veel bergervaring en een passie voor, je raadt het al, de bergen.
