Zin in de bergen, maar zit een reis er voorlopig niet in? Met een goede bergfilm ben je voor een paar uur toch tussen steile rotswanden, achtduizenders en besneeuwde toppen. Van de free-solo-beklimming van El Capitan tot expedities op Mount Everest en de Eiger: deze tien bergfilms en documentaires laten heel verschillende kanten van het bergleven zien. Sommige verhalen zijn spectaculair, andere vooral indrukwekkend omdat ze echt zijn gebeurd.
Een bergfilm hoeft niet uitsluitend over bergbeklimmen te gaan. In deze selectie staan documentaires over klimmers en expedities, maar ook speelfilms waarin de bergen bepalend zijn voor het verhaal. Het grootste deel van de films is gebaseerd op echte gebeurtenissen. Juist daardoor krijg je niet alleen grote bergbeelden te zien, maar ook een beeld van voorbereiding, risico's, keuzes onderweg en de mensen achter uitzonderlijke bergprestaties.
Free Solo volgt de Amerikaanse klimmer Alex Honnold tijdens de voorbereiding op een van de bekendste beklimmingen uit de recente klimgeschiedenis. In juni 2017 beklom hij El Capitan in Yosemite via de Freerider-route zonder touw of andere zekering.
De film gaat minstens zoveel over concentratie, voorbereiding en risico als over de beklimming zelf. Ook het filmteam speelt een interessante rol: de cameramensen moeten Honnold van dichtbij volgen zonder hem tijdens beslissende momenten af te leiden. Free Solo won in 2019 de Oscar voor beste documentaire.
Waar te zien? Free Solo is in Nederland te streamen via Disney+.
Marc-André Leclerc behoorde tot een heel andere categorie klimmers dan topsporters die voortdurend door camera's worden gevolgd. De jonge Canadees zocht juist afgelegen rots- en ijswanden op en maakte veel van zijn beklimmingen alleen.
The Alpinist volgt filmmaker Peter Mortimer tijdens zijn poging om Leclerc en zijn manier van klimmen vast te leggen. Dat lukt maar gedeeltelijk, want Leclerc heeft weinig met publiciteit en verdwijnt geregeld de bergen in zonder de filmploeg iets te vertellen.
Daardoor voelt de documentaire niet alleen als een klimfilm, maar ook als een portret van iemand voor wie alpinisme een manier van leven is.
Waar te zien? The Alpinist is momenteel niet inbegrepen bij een grote Nederlandse streamingdienst, maar wel digitaal te huren of kopen via onder andere Apple TV Store, Amazon Video, Rakuten TV en meJane.
Veertien bergen op aarde zijn hoger dan 8000 meter. De Nepalese bergbeklimmer Nirmal ‘Nimsdai’ Purja stelde zichzelf in 2019 het doel om ze allemaal in slechts zeven maanden te beklimmen.
14 Peaks volgt Purja en zijn team langs bergen als Everest, K2, Annapurna en Dhaulagiri. Je ziet niet alleen de beklimmingen, maar ook hoeveel logistiek, teamwork en besluitvorming bij expedities op deze hoogte komen kijken. Voor wie gefascineerd is door de hoogste bergen ter wereld is dit een van de toegankelijkste documentaires in deze lijst.
Waar te zien? 14 Peaks: Nothing Is Impossible is te streamen via Netflix.
Society of the Snow, oorspronkelijk La sociedad de la nieve, vertelt het verhaal van de crash van vlucht 571 in de Andes in 1972. Een Uruguayaans rugbyteam en andere passagiers komen na de crash terecht op een afgelegen gletsjer, ver van bewoond gebied.
Hier draait het niet om het bereiken van een top, maar om overleven in een extreem berglandschap zonder goede winteruitrusting, voldoende eten of uitzicht op snelle redding.
Het verhaal werd eerder verfilmd in Alive uit 1993. Society of the Snow benadert de ramp nadrukkelijk vanuit de groep en de slachtoffers zelf. De uitgestrekte, witte Andes is daarbij voortdurend aanwezig.
Waar te zien? Society of the Snow is te streamen via Netflix.
Wie bij beroemde Everest-beklimmers vooral aan westerse alpinisten denkt, krijgt met Mountain Queen een ander perspectief. De documentaire volgt de Nepalese Lhakpa Sherpa, die meerdere keren op de top van Mount Everest stond.
Een nieuwe beklimming van Everest vormt de rode draad, maar de documentaire gaat veel verder dan de expeditie. Ook haar familiegeschiedenis, haar leven als immigrant in de Verenigde Staten en haar rol als moeder krijgen uitgebreid aandacht.
Daarmee onderscheidt Mountain Queen zich van bergfilms waarin vooral records en sportprestaties centraal staan.
Waar te zien? Mountain Queen: The Summits of Lhakpa Sherpa is te streamen via Netflix.
El Capitan speelt ook de hoofdrol in The Dawn Wall, maar de beklimming verschilt sterk van die in Free Solo. Tommy Caldwell en Kevin Jorgeson proberen hier de extreem moeilijke Dawn Wall vrij te klimmen.
Jarenlang bestuderen en oefenen ze afzonderlijke passages van de route. Tijdens hun uiteindelijke poging leven ze wekenlang op de vrijwel verticale rotswand. De film laat daardoor goed zien hoeveel voorbereiding achter één uitzonderlijke klimroute kan zitten. Wie Free Solo interessant vond, krijgt hier bovendien een heel ander beeld van technisch rotsklimmen en de samenwerking tussen twee klimmers.
Waar te zien? The Dawn Wall staat momenteel niet op Netflix in Nederland en is ook niet breed beschikbaar via de gebruikelijke Nederlandse streamingdiensten. De film is wel op dvd en blu-ray verkrijgbaar. Controleer voor het kijken opnieuw het actuele aanbod, want de streamingrechten zijn de afgelopen jaren meerdere keren veranderd.
Everest reconstrueert de gebeurtenissen op Mount Everest in mei 1996, toen verschillende commerciële expedities tijdens de afdaling werden getroffen door extreem slecht weer.
De film volgt onder meer de teams van Rob Hall en Scott Fischer. In tegenstelling tot veel documentaires in deze lijst is Everest een grote speelfilmproductie, waardoor het verhaal ook toegankelijk is als je weinig van bergbeklimmen weet.
Tegelijk komen onderwerpen aan bod die nog altijd bij expedities op de hoogste berg ter wereld spelen: acclimatiseren, de beperkte tijd die klimmers in de zogenaamde death zone kunnen doorbrengen en het moeilijke besluit om door te gaan of om te keren.
Waar te zien? Everest is in Nederland te streamen met een abonnement op SkyShowtime. De film is daarnaast onder meer te huren via Pathé Thuis.
Touching the Void is inmiddels meer dan twintig jaar oud, maar behoort nog altijd tot de bekendste films over bergbeklimmen. Joe Simpson en Simon Yates beklommen in 1985 de westwand van de 6344 meter hoge Siula Grande in Peru. Tijdens de afdaling breekt Simpson bij een val zijn been. Wat daarna gebeurt, vormt het hart van de film.
De gebeurtenissen worden gereconstrueerd en afgewisseld met interviews met de betrokken klimmers. Juist die combinatie werkt goed: je ziet wat er gebeurde en hoort tegelijkertijd hoe Simpson en Yates achteraf naar hun beslissingen kijken.
Waar te zien? Touching the Void is momenteel niet via de belangrijkste Nederlandse streamingdiensten als Netflix, Pathé Thuis, Videoland, Disney+ of een regulier Prime Video-abonnement beschikbaar. Het aanbod kan per huur-, koop- of aanvullende videodienst verschillen.
Wie een bergfilm zoekt die zich daadwerkelijk in de Alpen afspeelt, moet Nordwand op de lijst zetten. De film draait om de dramatische poging uit 1936 om de noordwand van de Eiger te beklimmen.
De Duitse klimmers Toni Kurz en Andreas Hinterstoisser behoren tot de hoofdpersonen. De film plaatst hun poging bovendien in de politieke context van de jaren dertig, toen grote sportprestaties door de nazi's voor propagandadoeleinden werden gebruikt.
De Eiger-noordwand is hier niet zomaar decor, maar bepaalt vrijwel het hele verhaal. Zeker voor liefhebbers van de Zwitserse Alpen is dat een belangrijke reden om de film te kijken.
Waar te zien? Nordwand is momenteel niet te streamen, huren of digitaal kopen via de gangbare streamingdiensten in Nederland. De film is nog wel op dvd en blu-ray verkrijgbaar.
Race to the Summit draait om twee van de bekendste speed-alpinisten van de afgelopen decennia: Ueli Steck en Dani Arnold. Toen Arnold in 2011 Stecks snelheidsrecord op de noordwand van de Eiger verbeterde, ontstond een sportieve strijd die zich ook op andere grote noordwanden in de Alpen afspeelde.
De documentaire is niet alleen interessant vanwege de snelheid waarmee beide mannen klimmen. Je krijgt ook een inkijkje in een zeer specifieke vorm van alpinisme, waarin ervaring, routekennis, conditie en risicobeheersing samenkomen.
Waar te zien? Race to the Summit is te streamen via Netflix.
Wil je vooral een uitzonderlijke klimprestatie zien, begin dan met Free Solo, The Dawn Wall of The Alpinist. Voor expedities op de hoogste bergen ter wereld zijn 14 Peaks, Mountain Queen en Everest goede keuzes. Society of the Snow en Touching the Void draaien sterker om overleven in extreme bergomstandigheden. Wil je juist de Alpen herkennen op het scherm, dan zijn Nordwand en Race to the Summit de duidelijkste kijktips uit deze lijst.
Veelgestelde vragen over bergfilms
Miranda is dol op de Alpen, is er een aantal maanden per jaar en heeft al heel veel bestemmingen gezien. Al bijna 16 jaar deelt ze haar ervaringen op In de bergen. Ze houdt van actie (o.a. wandelen, mountainbiken, klettersteigen), maar ook van relaxen en goed eten.
